Arif ÜNAL

Müşteri Kimin Ekosisteminde Kalıyor? Bu seriye başlarken amacım kapalı devre ödeme sistemlerini anlatmaktı. Kartları konuşacaktık, QR ödemelerini konuşacaktık, ön ödemeli bakiyeleri ve bu sistemlerin arka tarafındaki finansal yapıları inceleyecektik. Bir noktaya kadar da tam olarak bunu yaptık. Fakat yazılar ilerledikçe ilginç bir şey fark ettim. İncelediğimiz örnekler birbirinden ne kadar farklı görünürse görünsün, sonunda aynı soruya çıkıyordu. İstanbulkart, Starbucks, Alipay …

Kapalı Devre Ödeme Sistemleri Neden Büyümek İster? Bir kahve zinciri neden kendi sadakat programını kurar? Bir ödeme uygulaması, temel ödeme fonksiyonunu yerine getirebildiği hâlde neden sürekli yeni hizmetler eklemeye çalışır? Serinin önceki iki yazısında birbirinden oldukça farklı görünen Starbucks ve Alipay örneklerini ele almıştık. Starbucks, müşterisini kendi uygulaması ve sadakat programı içerisinde tutmaya çalışan marka merkezli bir yapı kurarken Alipay, …

Alipay Bir Ödeme Sistemi mi, Yoksa Dijital Bir Ekonomi mi? Bir önceki yazıda Starbucks üzerinden ödeme sistemlerinin zaman içerisinde nasıl farklı bir yapıya dönüşebildiğini konuşmuştuk. Başlangıçta amaç müşterinin ödemesini kolaylaştırmak gibi görünüyordu. Sistem büyüdükçe sadakat programları devreye giriyor, müşteri davranışlarını anlamayı sağlayan bir veri katmanı oluşuyor ve ödeme uygulaması zamanla markayla kurulan ilişkinin merkezine yerleşiyordu. Starbucks örneği ne kadar etkileyici …

Starbucks Aslında Kahve mi Satıyor, Yoksa Bir Ekosistem mi Kuruyor? Bir önceki yazıda İstanbulkart üzerinden ilginç bir konuyu tartışmıştık. Ulaşım sistemlerinde temassız banka kartları ve EMV tabanlı ödeme araçları kullanılmaya başlayınca kapalı devre ile açık devre sistemler arasındaki sınırın düşündüğümüz kadar net olmadığını görmüştük. Bir tarafta kendi kartını kullandıran sistemler, diğer tarafta ise kullanıcıların mevcut banka kartlarıyla sisteme girebildiği yapılar …

Bir Ulaşım Kartı Ne Zaman Ödeme Sistemine Dönüşür? İstanbul’da yaşayan milyonlarca insan her gün İstanbulkart kullanıyor. Sabah metro turnikelerinden geçerken, otobüse yetişmeye çalışırken ya da vapura son anda binerken elimiz neredeyse refleks olarak kartımıza veya telefonumuza gidiyor. Kartı okutuyoruz, turnikeden geçiyoruz ve birkaç saniye sonra yaptığımız işlemi tamamen unutuyoruz. Aslında çoğumuz İstanbulkart’ı bir ödeme sistemi olarak değerlendirmiyoruz. Onu bir ulaşım …

Bir QR Kod Okutulduğunda Arka Tarafta Ne Oluyor? İlk yazıda kapalı devre ödeme sistemlerinin ne olduğundan ve açık devre ödeme sistemlerinden hangi noktalarda ayrıştığından bahsetmiştim. Yazıyı paylaştıktan sonra aldığım mesajların önemli bir kısmı aslında aynı soruda birleşiyordu: “Kapalı devre ödeme sistemlerini anladık. Peki bu sistemler gerçekte nasıl çalışıyor?” Açıkçası bunun oldukça doğal bir soru olduğunu düşünüyorum. Çünkü ödeme sistemleri konuşulduğunda …

Ödeme Dünyasının Görünmeyen Tarafı Ödeme sistemleri sektöründe çalışan bir kişinin kariyeri boyunca en fazla duyduğu kelimeler muhtemelen Visa, Mastercard, POS, Banka Kartı, Sanal POS, Acquiring ve Card Issuing olacaktır. Açıkçası benim kariyerim de bu yolculuktan çok farklı ilerlemedi. Bankalar, kart şemaları, POS altyapıları, üye işyerleri ve ödeme ağları yıllardır ödeme sistemleri dünyasının merkezinde yer alıyor. Bu nedenle ödeme kavramı konuşulduğunda …

Bankacılık sektöründe son birkaç yılın en önemli dönüşümlerinden biri hiç şüphesiz uzaktan müşteri edinimi oldu. Artık bir birey, şubeye gitmeden dakikalar içerisinde banka müşterisi olabiliyor. Kimlik doğrulama, görüntülü görüşme ve dijital sözleşme süreçleri sayesinde yıllardır süren önemli bir problem büyük ölçüde çözüldü. Ancak burada dikkat çekici bir durum var. Bireysel müşteri ediniminde önemli mesafeler kat etmiş olmamıza rağmen, kurumsal tarafta …

Son birkaç yılda yapay zeka alanında yaşanan gelişmeler, iş dünyasının birçok alanında köklü değişikliklerin önünü açtı. Ancak bugün konuşulan yeni kavram yalnızca içerik üreten veya sorulara cevap veren yapay zekalar değil; belirli hedefler doğrultusunda kendi başına aksiyon alabilen, karar verebilen ve süreçleri yönetebilen “agent” yapılardır. Bu dönüşüm e-ticaret ve ödeme sistemleri dünyasında da yeni bir dönemin kapısını aralıyor. Sektörde giderek …

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), FAST sisteminde önemli bir limit artışını hayata geçirdi. 26 Ağustos 2026 itibarıyla yürürlüğe giren düzenlemeyle birlikte FAST para transferlerinde uygulanan işlem limiti 100 bin TL’den 300 bin TL’ye yükseltildi. Aynı limit artışı Ödeme İste işlemlerine ve FAST-TR Karekod üzerinden gerçekleştirilen dinamik doğrulamalı işyeri ödemelerine de yansıtıldı. Bu değişiklik, FAST’ın yalnızca bireysel para transferleri için kullanılan …